سيد محمد عارف موسوى نژاد

71

سى و پنج عالم ( از عالمان تأثيرگذار افغانستان در سده اخير ) ( فارسى )

ترويج و تقويت مىنمود . ج . مناظرات علمى با علماى اهل سنت مباحث آيت اللّه حجت با مولوى هاى اهل سنت ، در واقع زمينهء درك و شناخت متقابل بين پيروان مذاهب اسلامى را فراهم مىنمود ، و اين فرصت مناسبى در جهت نشر وگسترش فرهنگ شيعه به حساب مىآمد . مناظره‌هاى علمى عمدتاً در ارگ سلطنتى در حضور محمد ظاهرشاه ، مسجد خافيها ، مسجد قاضى شهاب‌الدين واقع در چنداول و تكيه‌خانهء عمومى چنداول صورت مىگرفت . بيشترين مسائل مورد مناظره ، حول چند محور عمده ، از جمله حقانيت مذهب امام صادق عليه السلام ، اثبات ولايت حضرت اميرالمؤمنين على بن ابيطالب عليه السلام و برخى مسائل اعتقادى ديگر مثل سجده بر تربت و غيره مىچرخيد . مناظرات علمى و كلامى ايشان بسيار هوشمندانه و به موقع صورت مىگرفت كه در اين جا به چند مورد از مناظره‌هاى ايشان اشاره مىشود . فعاليت هاى فرهنگى ، در جهت رسمى شدن مذهب شيعه يكى از فعاليت‌هاى آيت اللّه حجت برگزارى نمازهاى عيد سعيد فطر و قربان و جمعه بود . آيت اللّه حجت اين مراسم را آغاز نمود و حضور ايشان روز به روز به شكوهمندى اين گونه مراسم مىافزود . به گونه‌اى كه فضاى تكيه خانهء چنداول از حضور گرم و پرشور مردم حال و هواى خاص به خود مىگرفت . تا قبل از آمدن آيت اللّه حجت به كابل ، شيعيان حق نداشتند مراسم سوگوارى حضرت اباعبدالله ( عليه السلام ) را به صورت علنى برگزار نمايند . بلكه همواره در حالت خفاء و پنهانى ، آن هم شب‌ها درزيرخانه‌هاى تنگ و تاريك كابل برگزار مىگرديد . اين محروميت تا زمان آيت اللّه حجت ادامه داشت ؛ اما با آمدن آيت الله حجت از حوزه هاى علميهء قم و نجف و حضور وى در بين مردم و تدبير فوق العادهء ايشان ، مراسم سوگوارى حضرت اباعبدالله ( عليه السلام ) و ساير مراسم مذهبى